2017.06.01

Polacy coraz częściej obywają się bez gotówki

Zdecydowana większość Polaków, i to coraz aktywniej, korzysta z bezgotówkowych form płatności, w tym przy regulowaniu rachunków – wynika z badania NBP postaw rodaków wobec nowoczesnych form płacenia. 17 proc. społeczeństwa nadal nie posiada jednak nawet konta bankowego.

Polacy coraz częściej obywają się bez gotówki

NBP prowadzi od 2009 roku badanie postaw Polaków wobec obrotu bezgotówkowego. Sprawdzianem są m.in. przeprowadzane co kilka lat sondaże postaw społeczeństwa i zaufania wobec nowoczesnych form płatności, kart płatniczych, korzystania z bankowości internetowej. Ich autorką jest dr hab. Dominika Maison, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

Pomiar postaw Polaków przeprowadzony w końcu grudnia 2016 r. wskazuje na coraz szybsze upowszechnianie się aktywnego korzystania z płatności bezgotówkowych. Odsetek nieposiadających własnego konta bankowego zmniejsza się wolno. W ciągu minionych 7 lat spadł z 22 proc. w 2009 r. do 17 proc. w roku 2016. Są w tym gronie przede wszystkim osoby starsze wiekiem.

Samo posiadanie konta w banku to jednak dopiero pierwszy stopień na drodze upowszechniania płatności bezgotówkowych – zwróciła uwagę prof. Maison na seminarium przybliżającym wyniki badania, zorganizowanym w NBP. Kolejnym stopniem jest korzystanie z kart płatniczych, a trzecim regulowanie rachunków z wykorzystaniem bankowości internetowej.

Trzecia fala badania wskazuje na wyraźny wzrost aktywności społeczeństwa w dokonywaniu transakcji bez udziału gotówki. Większość Polaków nie tylko ma konta w bankach i karty płatnicze, ale świadomie, coraz częściej z nich korzysta. Dotyczy to zwłaszcza osób w średnim wieku – powiedziała prof. Maison.

Zmiany ilustruje przede wszystkim częstotliwość korzystania z kart płatniczych. Z najnowszego badania wynika, że z karty do bankomatu korzysta już 93 proc. Polaków, posiadających konto bankowe. Przed 7 laty odsetek ten wynosił 80 proc. Z 36 proc. w roku 2009 do 61 proc. w roku 2016 zwiększyła się częstotliwość korzystania z kart bankomatowych. Dwukrotnie wzrosła w ciągu ostatnich trzech lat, z 12 do 24 proc., grupa osób deklarujących zdecydowanie częstsze płacenie przy użyciu karty. Zmniejsza się jednocześnie operowanie gotówką wybieraną z bankomatu. Polacy przesuwają się do wyższych grup form obcowania z bankowością.

Internet czy oddział?

Jedną z głównych przyczyn coraz częstszego korzystania z transakcji bezgotówkowych jest przebojowe upowszechnianie się w Polsce korzystania z kart zbliżeniowych przy tzw. małych zakupach do 50 złotych. Już 66 proc. posiadaczy kart z tą funkcjonalnością korzysta z niej przynajmniej od czasu do czasu. Ta forma korzystania z karty jest bardziej preferowana niż tradycyjne umieszczanie karty w terminalu i stosowanie pin-u. Rozwiązanie to jest szczególnie popularne wśród osób młodszych, z wyższym wykształceniem. Korzystanie z kart zbliżeniowych najszybciej jednak upowszechnia się – co jest nieco zaskakujące – wśród osób w wieku od 55 do 64 lat, co może świadczyć, że nieco zapóźnieni cyfrowo Polacy w starszym wieku szybko nadrabiają zaległości.

Być może w najstarszej grupie wiekowej nie da się już zwiększyć nasycenia korzystania z usług bankowych. W tym gronie jest wiele osób przywiązanych do korzystania z gotówki i tego już nic nie zmieni. Można nawet mówić o wyraźnej polaryzacji opinii.  Osoby, które korzystają na co dzień z transakcji bezgotówkowych mają coraz bardziej pozytywne opinie na ten temat, a niekorzystający są coraz bardziej negatywni, dlatego pewnie już nikt i nic do rezygnacji z gotówki ich nie przekona – mówiła prof. Maison na spotkaniu w NBP.

Odpowiedzi na inne pytania zadane w badaniu wskazują, że wzrasta odsetek osób świadomie korzystających z nowoczesnych form usług bankowych, o czym świadczą systematycznie sprawdzane dwa wskaźniki opisujące zachowania bezgotówkowe Polaków: wskaźnik lejkowy i IKOB (wskaźnik korzystania z obrotu bezgotówkowego) oraz wskaźnik zaufania do obrotu bezgotówkowego (IZOB). Wskaźniki lejkowy i korzystania świadczą o intensyfikacji obrotu bezgotówkowego w Polsce.

Ubywa osób, które mają wprawdzie konto, ale nie są aktywne w obrocie bezgotówkowym. Zdecydowanie przybywa natomiast osób najwyżej zaawansowanych w korzystaniu z obrotu bez gotówki (deklarujących zdecydowanie częstsze dokonywanie płatności bez jej udziału). Odsetek takich wyjadaczy bankowych wzrósł z 9 proc. w 2013 r. do 19 proc. w 2016 r. Podobny wzrost został odnotowany w drugim wskaźniku behawioralnym – IKOB.

Wolniej poprawia się IZOB, opisujący postawy społeczeństwa wobec korzystania z płacenia bez użycia gotówki. Wzrósł on z 59 pkt. w roku 2013 do 63 pkt. w roku 2016. Zmiana postaw jest, jak się okazuje, procesem bardziej długotrwałym, chociaż w gronie tym najbardziej przybywa tych, którzy mają najwyższy poziom zaufania do płatności bezgotówkowych.

Krzysztof Bień,
Departament Analiz Ekonomicznych NBP

Obserwator Finansowy

 

  • Mobilne finanse z PKO Bankiem Polskim

    IKO, które powstało w 2013 roku, jest dziś wszechstronną aplikacją łączącą funkcje bankowości  i płatności mobilnych, pozwalając klientom na pełną obsługę ich finansów z poziomu telefonu komórkowego. W ostatnich tygodniach została one wzbogacona w nowe funkcje: skarbonki, nadawanie PIN i zmianę limitów dla kart debetowych i kredytowych, wygodne kopiowanie cyfr kodu BLIK czy możliwość generowania potwierdzeń dokonanych transakcji. Klienci PKO Banku Polskiego i Inteligo aktywowali już ponad milion aplikacji IKO.

    Dowiedz się więcej

Czytaj także:

Bank w telefonie – mobilna wygoda

Szelest gotówki odchodzi w zapomnienie

    • Z Banku

      02018.07.13

      PKO Bank Polski – drzwi do kariery!

      Bank jest dla nich często pierwszym miejscem, gdzie zdobytą na studiach wiedzę mogą zweryfikować i wykorzystać w praktyce. Zdobywają doświadczenie i umiejętności, które wykraczają poza programy wykładów realizowane na uczelniach. Ponad 20 studentów i absolwentów szkół wyższych od przeszło dwóch miesięcy poznaje nasz bank od środka.

      więcej
    • Bankofinanse

      02018.07.12

      Uważaj, gdzie i jak bankujesz – poznaj zasady bezpiecznego korzystania z internetu w publicznych sieciach Wi-Fi

      Według danych Komendy Głównej Policji, w 2017 r. miało miejsce 1,8 tys. ataków hakerskich na e-bankowość. Wielu cyberprzestępców wykorzystuje przy tym niewiedzę użytkowników, którzy chętnie bankują podłączeni np. do publicznych sieci Wi-Fi. Jak ustrzec się błędów skutkujących utratą pieniędzy i kradzieżą danych osobowych?

      więcej
    • Bankofinanse

      02018.07.10

      Bankomaty mobilne - gotówka na urlopie zawsze pod ręką

      Zastanawiasz się, ile pieniędzy zabrać na urlop w górach, nad jeziorem lub morzem? Z kartą płatniczą PKO Banku Polskiego nie musisz szczegółowo planować wakacyjnego budżetu. Dostęp do jednej z największych sieci bankomatów w Polsce pozwoli ci podczas urlopu pobrać gotówkę w dowolnym miejscu i czasie. Do dyspozycji masz prawie 3,2 tys. bankomatów PKO BP na terenie całego kraju. W sezonie letnim, w miejscowościach cieszących się największą popularnością wśród urlopowiczów, Bank dodatkowo uruchamia bankomaty mobilne zlokalizowane w pobliżu plaży i innych atrakcji turystycznych.

      więcej
    • Bankofinanse

      02018.07.09

      Wakacje to czas łowów - nie daj się złapać hakerom w otwarte sieci!

      Wystarczy chwila nieuwagi, żeby nasze wakacje z upragnionego wypoczynku zamieniły się w poważny problem. Wszystko przez cyberprzestępców i zagrożenia, które czyhają na urlopowiczów m.in. w otwartych sieciach wi-fi, kawiarenkach internetowych lub ogólnodostępnych komputerach zlokalizowanych w hotelach i ośrodkach wypoczynkowych. Za ich sprawą z dnia na dzień możemy stracić hasła do skrzynki e-mailowej lub mediów społecznościowych, a nawet wszystkie pieniądze zgromadzone na koncie w banku. Można się jednak przed tym ustrzec. Wystarczy czujność i przestrzeganie kilku podstawowych zasad.

      więcej
    • Bankofinanse

      02018.07.09

      Kantor wymiany walut w PKO Banku Polskim dostępny 24/7 w iPKO i IKO

      Kantor wymiany walut w PKO Banku Polskim działa już przez 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu zarówno w serwisie transakcyjnym iPKO, jak i w aplikacji mobilnej IKO. Najnowsza wersja IKO została też wzbogacona o kolejne udogodnienia w zakresie zarządzania kartami, m.in. zastrzeganie, zamawianie i aktywację karty oraz obsługę karty wielowalutowej.

      więcej
    • Bankofinanse

      02018.07.02

      Wniosek o „Dobry start” wypełnisz przez bankowość elektroniczną PKO Banku Polskiego

      Od 1 lipca klienci banku mogą składać wnioski online przez serwis transakcyjny iPKO oraz Inteligo. Program „Dobry start” to jednorazowe wsparcie w wysokości 300 zł dla każdego ucznia rozpoczynającego rok szkolny.

      więcej
    Pokaż więcej