O czym mówią dzieci? O pieniądzach! Rozwiązanie 3. odc. konkursu rodzinnego!

Chociaż mówi się, że pieniądze szczęścia nie dają, na pewno łatwiej sobie radzimy, kiedy je mamy. W końcu to podstawowe narzędzie służące do nabywania wszelkich usług i towarów. Dlatego warto umieć nimi zarządzać i przekazywać tę wiedzę dzieciom.

Dzieci interesują się pieniędzmi, bo są dla nich elementem świata dorosłych, środkiem nabywczym zabawek i słodyczy, wyznacznikiem pewnej niezależności. Dlatego nie powinniśmy zbywać ciekawości dzieci i odkładać edukacji finansowej na później, kiedy będą starsze. Bez obaw można je wprowadzać w świat pieniędzy od młodszych lat, kierując się kilkoma wskazówkami.

20 złotych a 100 złotych

W zależności od wieku i etapu rozwoju, dziecko postrzega pieniądze inaczej. 2-3 latki nie rozumieją wartości czy stałości pieniądza. Dla nich banknot 20 zł i 100 zł może mieć tę samą wartość, ponieważ w jednym i drugim przypadku jest to jeden kawałek papieru. Nieco starsze dzieci, 3-4 latki, zaczynają rozumieć zasady działania wymiany towaru za pieniądze, ale nadal mogą mieć problem z oceną ich znaczenia. Dla nich pięć banknotów dziesięciozłotowych będzie miało większą wartość, niż jeden banknot stuzłotowy, bo jest ich więcej.

Na ogół od 7. roku życia dzieci zaczynają rozumieć wartość pieniędzy i znaczenie ekonomicznej wymiany, co jest podstawą rozwoju finansowego. To dobry czas na tłumaczenie relacji pieniądz – towar, podstaw działania banków, kredytów czy kart płatniczych. Natomiast pojęcia bardziej skomplikowane, takie jak oprocentowanie czy giełda, powinny jeszcze poczekać, aż dziecko będzie miało około 11 – 12 lat. Wtedy wykształca się myślenie abstrakcyjne, to znaczy zdolność do dedukcji, rozumienia prawdopodobieństwa i budowania hipotez. Dla przykładu, dziecko jest w stanie zrozumieć, co to znaczy „pieniądze rosną na koncie”, bez konieczności tłumaczenia, że jest to metafora.

Pokaż mi, a zapamiętam

Rodzic powinien zadać sobie pytanie: „co chcę przekazać dzieciom na temat pieniędzy?”. Wśród odpowiedzi może znaleźć się: „chcę nauczyć je oszczędzać”, „chcę, żeby nie bały się zarabiać i inwestować”, „chcę nauczyć je podejmowania świadomych decyzji konsumenckich”. Jeżeli uważamy, że najważniejsza jest umiejętność oszczędzania i odkładania pieniędzy na przyszłość, nie wystarczy powiedzieć o tym dziecku. Trzeba pokazać mu, jak to się robi. Do tego celu może służyć rodzinna skarbonka, do której zarówno dzieci, jak i rodzice będą wrzucać drobne, np. resztę z zakupów. Jeśli uzbiera się okrągła sumka można wydać ją na wspólne przyjemności, np. wycieczkę za miasto. Nie jest przypadkiem, że dzieci przedsiębiorców często idą w ich ślady, wcześniej zyskują przydatną wiedzę i na co dzień mają dobre wzorce do naśladowania.

Jak myśleć o pieniądzach

„Czas to pieniądz”, „pieniądze szczęścia nie dają”, „miarą sukcesu jest pieniądz” – takich aforyzmów związanych z pieniędzmi jest mnóstwo. Różnią się jednak przesłaniem. Rodzice, często nieświadomie, przekazują dzieciom swoje postawy wobec pieniędzy, np. płacąc za oceny czy pomoc w domu, uczą, że wszystko ma swoją cenę, a pieniądz to główna motywacja. Aby uczyć właściwych postaw, powinniśmy w pierwszej kolejności zastanowić się nad swoim podejściem do pieniędzy. Jeżeli, na przykład, chcielibyśmy zarabiać więcej, ale uważamy, że nie wypada prosić o podwyżkę, nie możemy się dziwić, że trudno nam się wzbogacić. W takiej sytuacji warto poświęcić chwilę na zastanowienie się, skąd mamy takie przekonania, jak sytuacja wygląda realnie i czy na pewno nic nie da się zrobić, aby ją poprawić. Choć nie jest to łatwe, najczęściej można nad tym popracować. Mając racjonalne podejście do własnego stanu posiadania, łatwiej rzeczową wiedzę przekazywać dzieciom.

• Karolina Oleksa

  psycholog, absolwentka studiów licencjackich z zarządzania, realizuje doktorat z psychologii w zarządzaniu. Zawodowo trener kompetencji miękkich, wykładowca Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu oraz redaktor prowadząca publikacji edukacyjno-psychologicznych, w tym m.in. wiodącego czasopisma dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej o nazwie „Życie Szkoły”.

• Rozwiązanie konkursu „O czym mówią dzieci. Odc. 3”!

  Magiczne papierki, których nie można drzeć, kolorowe bileciki, za które można kupować różne rzeczy – to dziecięce propozycje definicji hasła „pieniądze”. O nich właśnie mówili najmłodsi w 3. odcinku naszego konkursu „O czym mówią dzieci”.

  Nasze pociechy bardzo się cieszą, gdy dostają te magiczne papierki, przecież mogą za nie kupować swoje ulubione zabawki i słodycze. Pieniądze najczęściej kojarzą się im z przyjemnościami. Lubią je dostawać i wydawać. Na co? Możliwości jest naprawdę dużo: na biletu do ZOO, lunaparku, kina, książki, na wakacje, lody czy gadającego furby’ego. Ale także na zakup niespodzianki dla kogoś.

  Jak dzieci opisują pieniądze? Monety to takie krążki, które mogą być złote lub srebrne, błyszczące lub matowe i przybrudzone, przypominają żetony do gry. A banknoty to papierki z królami, bo na ich awersach znajdują się wizerunek królów. Można je też nazwać płatniczkami, bo służą do płacenia.

  Wszystkim uczestnikom bardzo dziękujemy za zainteresowanie i ciekawe odpowiedzi. Nagrody, czyli tablety, otrzymują: Urszula Kwiatkowska oraz Grzegorz Siewior. Słuchawki i upominki edukacyjne otrzymują: Grażyna Wolska, Anna Cichocka, Joanna Smolik, Monika i Szymek Dolat oraz Aldona Puterla.
  
  

Czytaj także:

Konkurs rodzinny: O czym mówią dzieci? Odcinek 3