2016.11.21

Słodko-gorzki smak sukcesji

Firmy rodzinne, których większość powstawała w latach 90-tych czeka fala sukcesji. Ówcześni trzydziestolatkowie chcieliby powierzyć firmy w dobre ręce - najchętniej ręce własnych dzieci. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że sami założyciele stojąc przed wyborem pracy u kogoś lub na własny rachunek, wybraliby tę pierwszą możliwość. Co ósmy rodzic-przedsiębiorca uważa, że etat jest bezpieczniejszy niż własny interes, co wynika z badania “Przedsiębiorca a sukcesja”. 

Słodko-gorzki smak sukcesji

Aż 76 proc. właścicieli firm w Polsce chce przekazać biznes swoim potomkom. Ponad połowa z nich planuje w ten sposób zapewnić dzieciom łatwiejszy start, a 46 proc. nie chce stracić rodzinnego interesu i mówi wprost, że gdyby dzieci nie zdecydowały się na jego przejęcie, to byłoby im go szkoda. Trzecim najczęściej wymienianym argumentem jest przekonanie, że własna firma da potomstwu niezależność. Na taki argument wskazało dwóch na pięciu właścicieli biznesów.

Zdecydowana większość właścicieli firm, które wzięły udział w badaniu przeprowadzonym przez Keralla Research na zlecenie Rzetelnej Firmy, rozpatruje pozostawienie własności i władzy w rodzinie. Swoje dzieci w roli sukcesora zdecydowanie częściej widzą przedsiębiorcy, którzy prowadzą biznes w pojedynkę, w odróżnieniu do właścicieli firm, zatrudniających od 50 do 249 osób.

- To zaskakujące. Samozatrudnienie oznacza najczęściej brak czasu na urlop czy długi weekend, bo szef sam jest dla siebie pracownikiem i o wszystko musi zadbać. Jeśli firma przestaje prosperować nawet na chwilę, nie osiąga dochodów. Dlatego można by oczekiwać, że prowadzący biznes w pojedynkę nie będą chcieli podobnego losu dla swoich dzieci. Ponadto, średnie firmy mają większe możliwości przekazania zarządzania zewnętrznym ekspertom - mówi prezes Rzetelnej Firmy Mirosław Sędłak.

Wskazuje też, że zaskakujący może być także fakt, że jeszcze kilkanaście miesięcy temu w innym badaniu Rzetelnej Firmy na pytanie, czy biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej zdecydowaliby się drugi raz na rozkręcenie własnego biznesu, aż 27 proc. przedsiębiorców odpowiedziało „zdecydowanie nie”. Co ciekawe, aż trzech na pięciu biznesmenów mając do wyboru tą samą pensję we własnej firmie, a u kogoś na etacie, wybrałoby etat.

W ocenie Sędłaka, ta zmiana nastrojów może wynikać z pierwszej fali sukcesji, która w najbliższym czasie będzie zauważalna w rodzimej gospodarce. W Polsce około 80 proc. rodzinnych przedsiębiorstw powstało w pierwszej połowie lat 90-tych.

- Właścicielami firm byli w dużej części ówcześni trzydziestolatkowie. Teraz założyciele są już w takim wieku, że poważnie zastanawiają się nad tym, kto będzie sukcesorem ich majątku. W końcu, prędzej czy później zbudowane przez nich firmy będą musiały trafić w czyjeś ręce. Jak pokazują wyniki badania, przedsiębiorcy chcą, by to właśnie ich potomstwo przejęło stery - mówi prezes Rzetelnej Firmy.

Ciągła walka o rentowność

Nie wszyscy jednak widzą swoje dzieci w roli sukcesorów. Niemal co piąty przedsiębiorca (17%) nie planuje przekazania interesu potomstwu. Z tej grupy aż 62 proc. osób jest przekonanych, że dzieci powinny same wybrać ścieżkę kariery. Ponadto, w ich ocenie, własny biznes jest mało rentowny. Swoim następcom chcieliby także oszczędzić stresu, który wiąże się z prowadzeniem firmy. Na te dwa argumenty wskazało 45 proc. respondentów. Co ciekawe, sukcesji interesu przez dziecko nie chcą najczęściej przedsiębiorcy z branży usługowej.

- Kiedy rok temu pytaliśmy przedsiębiorców o powody, dla których zdecydowali się otworzyć swój interes, 13 proc. wyjaśniało, że miało problem ze znalezieniem stałego zatrudnienia, a co czwarty biznesmen chciał zarabiać więcej pieniędzy. Co ciekawe, z obecnego badania wynika, że 20 proc. ankietowanych, jako argument przeciwko przekazaniu biznesu potomnym wskazało, że własny biznes jest mało rentowny, dlatego dzieci powinny zrezygnować z przejęcia firmy. Co ósmy rodzic-przedsiębiorca uważa, że etat jest bezpieczniejszy niż własny interes - podkreśla Sędłak.

Nagła zmiana to chaos w firmie

Niezależnie od wielkości firmy i branży do sukcesji trzeba się przygotować. Obecnie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jest już ponad 80 tys. przedsiębiorców powyżej 65. roku życia. Coraz częściej może się zdarzać, że właściciel firmy nagle umiera, a plany przekazania biznesu w ręce potomnych nie mają szansy na realizację. Jak przypomina radca prawny z kancelarii prawnej Via Lex - Konrad Siekierka, gdy nagle zabraknie właściciela, przejąć można tylko majątek zmarłego, bez możliwości korzystania z innych niezbędnych elementów do funkcjonowania firmy, np. nazwy czy jej NIP.

- Spadkobierca nie może też korzystać z wcześniejszych decyzji administracyjnych, takich jak zezwolenia czy koncesje, a kredyty stawiane są w stan natychmiastowej wymagalności. Wszystkie te okoliczności powodują, że następca nie może płynnie kontynuować rodzinnego biznesu. Rodzą się bowiem trudności związane z czasem, który potrzebny jest do wyjaśnienia formalności związanych z przejęciem spadku – tłumaczy radca prawny.

Rozwiązaniem tego problemu ma być jedna z propozycji zawartych w pakiecie „100 zmian dla firm”, których autorem jest wicepremier Mateusz Morawiecki. Jeśli zmiany w prawie dokonają się, spadkobierca lub sąd będą mogli, do czasu zakończenia formalności spadkowych, powierzyć sprawy firmy jednej osobie, a kontrakty cywilnoprawne, decyzje administracyjne czy umowy o pracę nadal będą obowiązywać. Siekierka wskazuje, że na razie jest to tylko propozycja, ale jeśli wejdzie w życie, to z pewnością zapewni możliwość kontynuacji działań firmy po śmierci właściciela.

Agnieszka Morawiecka
ISBnews

Czytaj także:

Finansowanie przedsiębiorstw rodzinnych za pomocą private equity

    • Bankofirma

      02018.07.11

      ZenCard: Walczymy o skalę

      Spółka fintechowa ZenCard od początku 2017 r. jest częścią Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego. W pełni zintegrowała się technicznie z siecią terminali eService i ma już na koncie dwa duże projekty z ogólnopolskimi sieciami handlowymi – kampanię promocyjną dla Visy i MAKRO, a także współpracę z siecią drogerii SuperPharm. Technologia ZenCard została już również udostępniona klientom firmowym Banku. Zapytaliśmy Krzysztofa Klimczaka – prezesa ZenCard – o dotychczasową współpracę z Bankiem, priorytety i plany na przyszłość.

      więcej
    • Bankofirma

      02018.07.09

      Masz Profil Zaufany? Złóż online wniosek o zaświadczenie o podatkach

      Przedsiębiorcy mogą online złożyć wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub też stwierdzające stan zaległości. Dokument można otrzymać bez konieczności wizyty w urzędzie i odbierania go w wersji papierowej. Jeżeli posiadasz Profil Zaufany, możesz zawnioskować o nie drogą elektroniczną.

      więcej
    • Bankofirma

      02018.07.02

      5 pytań o split payment

      1 lipca przedsiębiorcy w Polsce zyskali możliwość dokonywania płatności w ramach split payment, czyli mechanizmu podzielonej płatności. Oznacza to, że płatność za towary lub usługi zostaje podzielona na dwie kwoty: kwotę netto oraz kwotę pokrywającą podatek VAT. Podziału płatności automatycznie dokonuje bank. Nowe rozwiązanie ma zapobiegać unikaniu płacenia podatku VAT oraz zapewnia większą stabilność wpływów do budżetu państwa z tytułu tego podatku.

      więcej
    • Bankofirma

      02018.06.29

      Awek – nie jesteśmy najwięksi, dlatego staramy się bardziej

      Minie jeszcze wiele pokoleń, zanim papier zostanie całkowicie wyparty z przestrzeni biurowej – twierdzi Waldemar Kołtonowski, właściciel firmy Awek. Nie boi się rozwoju technologicznego, bo jego zdaniem pozwoli on jego przedsiębiorstwu odnaleźć nowe gałęzie rynku i pomysły na to, w jakiego rodzaju towar wyposażać biura.

      więcej
    • Bankofirma

      02018.06.01

      Gdynia przyciąga biznes – Gdyński Biznesplan 2018

      4 czerwca odbędzie się gala finałowa 16. edycji konkursu Gdyński Biznesplan. Na zwycięzcę czeka 30 tys. zł i inne cenne nagrody. Konkurs na biznesplan to nie tylko szansa dla młodych ludzi na szybszy i lepszy rozwój ich firmy. To również ciekawy pomysł na przyciągnięcie biznesu do Gdyni.

      więcej
    • Bankofirma

      02018.05.22

      Lokal dla nowego przedsiębiorstwa z kredytem na rozpoczęcie działalności gospodarczej

      Pierwsze wydatki przedsiębiorców, którzy rozpoczynają przygodę w biznesie, często są związane z przystosowaniem lokalu do działalności gospodarczej. Pomieszczenia z reguły wymagają odnowienia, remontów, odpowiednich dostosowań. Przy okazji trzeba zakupić wyposażenie. Warto zastanowić się nad pozyskaniem środków na ten cel z banku.

      więcej
    Pokaż więcej