Psychologia pieniądza. Pułapka cen Odc. 6

Sednem transakcji handlowych jest przepływ pieniędzy. Sprzedawcy zależy z reguły na solidnym zarobku, a klientowi na zakupie za rozsądną (czytaj: niewielką) cenę. Konsument prędzej czy później zwraca na nią uwagę i  jeżeli stwierdzi, że jest wysoka, nie decyduje się na zakup.

To tylko teoria, bo w praktyce jesteśmy w stanie nawet przepłacić, jeżeli cena zostanie odpowiednio nam przedstawiona. Wydaje się niemożliwie? Spójrzmy zatem na kilka sytuacji, które spotykają nas niemal na co dzień.

Drogie tanie kupowanie

Praktycznie na każdym kroku możemy spotkać się z promocjami, które pokazują, że cena przed rabatem wynosiła pewną kwotę, a teraz jest np. o 20 proc. niższa. Powoduje to, że momentalnie nasza percepcja ceny się zmienia i jesteśmy skupieni na „okazji”, a nie na nowej cenie, która może okazać się i tak wyższa niż to, co chcieliśmy wydać. Niektórzy handlowcy celowo zawyżają cenę wyjściową, przekreślają ją i „obniżają” o 30 proc., aby szybciej sprzedać produkty po pozornie „okazyjnej” cenie. Ochroną przed pozornymi promocjami jest wcześniejsze ustalenie budżetu, który możemy przeznaczyć na kupno danej rzeczy. Przed pójściem do sklepu należy sprawdzić ceny rynkowe, dobrze przemyśleć cel zakupu i ustalić, jaki przedział cenowy wchodzi w grę. Jeżeli akurat sklep wprowadził promocje albo sprzedawca oferuje nam dodatkowy rabat, warto dać sobie trochę czasu na analizę sytuacji. Jeżeli produkt po promocji kosztuje więcej niż chcieliśmy wydać, albo po prostu jest nadal drogi, nie dajmy się zwieść myślom typu: „ale to przecież dobra oferta, ta promocja zaraz się skończy i może się nie powtórzyć...”. Właśnie takie myślenie wpędza nas w pułapki.

Cenowy kontrast

Wprowadzanie promocji to nie wszystko. Dość często wykorzystywana jest też reguła kontrastu – percepcja jednego produktu zależy od tego, jak postrzegamy produkt, który zaprezentowano nam chwilę wcześniej. Jeżeli kupujemy samochód za 40 000 złotych, diler może zaoferować dokupienie pokrowców na siedzenia za 800 zł. Cena pokrowców w porównaniu do ceny samochodu wydaje się niska, więc będziemy skłonni kupić je szybciej niż gdyby były oferowane osobno. Aby obronić się przed regułą kontrastu, przede wszystkim trzeba postarać się wyjść poza kontekst. Zamiast porównywać cenę pokrowców do ceny samochodu, zastanówmy się czy w ogóle będą nam one potrzebne i czy wydalibyśmy tyle pieniędzy, kupując je niezależnie. Czasami może też pomóc odwrócony kontrast, to znaczy przyrównanie ceny tej drugiej rzeczy (pokrowców) do ceny czegoś jeszcze tańszego np. odświeżacza samochodowego. Uelastycznienie perspektywy pozwoli nam trzeźwiej spojrzeć na sytuację i wyjść z reguły kontrastu. Warto też sprawdzić ceny podobnych produktów, bo może się okazać, że w innym sklepie czy w internecie znajdziemy je taniej.

(Nie) myśleć jak inni

Na postrzeganie cen wpływa również kontekst społeczny. Nie od dziś wiadomo, że normą jest to, co pasuje większości. Podobnie jest z cenami – jeżeli ogólnie panuje przekonanie, że jakiś towar jest drogi, to trudniej z tym polemizować. Dlatego też specjaliści od marketingu kreują trendy, które przekładają się na cenę. Przykładem może być wylansowanie diamentów jako szlachetnych kamieni, które, jak śpiewała Marylin Monroe, „są najlepszymi przyjaciółmi kobiety”, a dzisiaj dominują jako ozdoba pierścionków zaręczynowych. Jeżeli ktoś nie chce paść ofiarą takiego zbiorowego myślenia, może poszukać alternatyw zakupowych i uodparniać się na modę. Pomoże w tym szukanie innych grup odniesienia, np. osób lansujących odmienny trend. Dla przykładu, obecnie coraz większy wpływ ma filozofia życia slow, która odrzuca kompulsywne kupowanie, a docenia solidne i trwałe na lata przedmioty. Jeżeli z tego typu podejścia uczynimy naszą grupę odniesienia, o wiele łatwiej będzie uniknąć cenowych pułapek.

• Konto osobiste uławia codzienne życie. Dzięki dostępowi do bankowości elektronicznej możemy łatwo płacić rachunki za mieszkanie, prąd, gaz czy wodę, a dzięki karcie płatniczej – szybko regulować należności np. na stacji benzynowej, w sklepie czy restauracji. Od niedawna załatwimy też sprawy urzędowe (Profil Zaufany). Takich zalet jest dużo więcej. Nie masz jeszcze konta w PKO Banku Polskim? Wybierz najbardziej odpowiednie dla siebie.
  
  

  • PKO Konto za Zero - konto i karta za 0 zł przy aktywnym korzystaniu plus debet nawet do 1000 zł -  Otwórz konto
  • PKO Konto bez Granic – wiele atrakcyjnych usług, w tym wypłaty z bankomatów w Polsce i na świecie  - w ramach tylko jednej opłaty - Otwórz konto
  • PKO Konto dla Młodych - w pełni internetowe i mobilne konto dla osób w wieku 18-26 lat -  Otwórz konto
  • PKO Konto za Zero dla Rodziny 500+- specjalne warunki cenowe dla wszystkich klientów korzystających z rządowego programu Rodzina 500+ - Otwórz konto

Karolina Oleksa

• psycholog, absolwentka studiów licencjackich z zarządzania, realizuje doktorat z psychologii w zarządzaniu. Zawodowo trener kompetencji miękkich, wykładowca Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu oraz redaktor prowadząca publikacji edukacyjno-psychologicznych, w tym m.in. wiodącego czasopisma dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej o nazwie "Życie Szkoły".

Czytaj także:

Psychologia pieniądza. Pieniądze i emocje Odc.5

Psychologia pieniądza. Sztuka kupowania Odc. 4

Psychologia pieniądza. Wyrób w sobie pomocny nawyk Odc. 3

Psychologia pieniądza. Podejmowanie decyzji finansowych. Odc. 2

Psychologia pieniądza. Nawyki wyniesione z domu. Odc. 1